Przyczyny i skutki niedostosowania społecznego dzieci i młodzieży

Zbuntowany chłopiec - niedostosowanie społeczne dzieci i młodzieży

Niedostosowanie społeczne dzieci i młodzieży to problem, który może mieć wiele przyczyn. Bardzo rozległe mogą być też skutki, jeśli w porę nikt nie przyjdzie z pomocą tym, którzy nie czują się częścią społeczności, w której przyszło im żyć. Nie chodzi jednak o to, by kogokolwiek obwiniać za problemy emocjonalne dzieci, ale by zrobić wszystko, co skutecznie temu zapobiegnie.

Jeśli docierają do ciebie informacje od nauczycieli lub innych rodziców, świadczące o tym, że twoje dziecko może mieć problem z dostosowaniem się do grupy, miejsca i struktur, których jest częścią, zacznij działać. Na szczęście nie musisz zdawać się tylko na siebie. Najpierw jednak zapoznaj się z najczęstszymi przyczynami niedostosowania społecznego dzieci i młodzieży. A gdy nie wystarczą podjęte przez ciebie działania, możesz skorzystać z pomocy w formie terapii prowadzonej przez doświadczonych specjalistów.

Czym jest niedostosowanie społeczne dzieci i młodzieży oraz jak się objawia?

Zwykle od razu nikt nie mówi rodzicom wprost, że ich dziecko jest nieprzystosowane społecznie. Dużo częściej słyszą oni, że dziecko jest trudne, sprawia problemy wychowawcze, wagaruje, wszczyna bójki, czy też notorycznie nie wykonuje poleceń i opuszcza zajęcia. Jeśli tego typu zachowania nie są regularne z tendencją wzrostową, wówczas nie noszą znamion nieprzystosowania społecznego. W innym przypadku, jeśli to o twoim dziecku tak mówią, powinieneś się tym zainteresować i podjąć konkretne działania.

Dzieci i młodzież, określana jako nieprzystosowana społecznie to młodzi ludzie, którzy nie przestrzegają norm postępowania oraz zasad społecznych. Nie są tacy z natury, czy urodzenia, choć czynniki biologiczne również mogą mieć wpływ na ich zachowanie. Częściej jednak problem leży dużo głębiej i dotyczy zarówno bliskich osób, jaki i środowiska, w którym młodzi ludzie wzrastali i wychowywali się od urodzenia.

Niedostosowanie społeczne dzieci i młodzieży — jak je rozpoznać

Gdy zachowanie, słowa i środowisko, w którym coraz częściej przebywa twoje dziecko, zaczyna budzić twój niepokój, powinieneś dokładniej się temu przyjrzeć. Im wcześniej dostrzeżesz typowe objawy niedostosowania społecznego, tym szybciej będziesz mógł odpowiednio zareagować.
Zwykle dotyczą one osobowości, działań i emocji.

Na niedostosowanie społeczne dzieci i młodzieży może wskazywać:

  • sposób wyrażania emocji nieadekwatny i często przesadzony w stosunku do zaistniałej sytuacji i przyczyn ich pojawienia się,
  • problem z przystosowaniem się do akceptowanych i ogólnie przyjętych norm społecznych,
  • burzliwa reakcja na różnego rodzaju nakazy i zakazy dotyczące zachowań przyjętych w danym środowisku,
  • łamanie prawa i zasad społecznych,
  • niszczenie mienia,
  • kłamstwa i oszustwa
  • wagary,
  • ucieczki z domu,
  • lekceważenie osób zajmujących pewną pozycję społeczną, w tym nauczycieli i wychowawców,
  • coraz częstsze sięganie po różne używki, w tym alkohol i narkotyki,
  • agresja i przemoc psychiczna oraz fizyczna wobec innych, w tym wobec rówieśników,
  • problemy z przystosowaniem się do grupy, w której najczęściej przebywają,
  • próby samobójcze.

Co może być przyczyną niedostosowania społecznego dzieci i młodzieży?

Niesprzyjające warunki dla rozwoju dziecka i dorastającego młodego człowieka mogą się pojawić w kilku obszarach. Zwykle jest to:

rodzina

Jednym z kluczowych elementów, które mają wpływ na rozwój emocjonalny i psychiczny dzieci, są rodzice i opiekunowie. Jeśli więc:

  • rodzice są dysfunkcyjni,
  • często dochodzi w domu do kłótni i konfliktów,
  • jedno czy też dwoje rodziców jest uzależnionych od alkoholu lub substancji psychoaktywnych,
  • z powodu nadmiaru pracy rodzice nie mają czasu dla dzieci,
  • rodzice nie posiadają podstawowej wiedzy na temat wychowania dzieci,
  • miało miejsce jakieś traumatyczne przeżycie,
  • dzieci nie czują się w domu bezpiecznie,

wówczas nie zostają zaspokojone ich podstawowe potrzeby, co rzutuje na ich postrzeganie siebie, poczucie własnej wartości i tym samym na zachowanie w relacjach z rodziną i społeczeństwem.

szkoła i grupa rówieśnicza

Od pierwszych lat edukacji szkolnej dziecku towarzyszą podziały i już tu mogą wystąpić problemy z dopasowaniem. Może to wynikać ze statusu materialnego czy społecznego, co często prowadzi do izolacji, odrzucenia i złego traktowania.

Kłótnia dziewczyn w szkole

Gdy do tego nauczyciele i wychowawcy nie są dobrze przygotowaniu, by wspierać dzieci ze środowisk wyższego ryzyka, te w końcu trafiają do grupy rówieśniczej osób podobnie myślących i odrzuconych. Tu poziom niedostosowania społecznego tylko się pogłębia, gdy dzieci i młodzież zaczynają się zachowywać i postępować w sposób, który nie jest akceptowany przez resztę społeczeństwa.


Przeczytaj także: Problemy z adaptacją w szkole – jak pomóc dziecku odnaleźć się w nowym środowisku?


Niedostosowanie społeczne dzieci i młodzieży może być też spowodowane przez:

czynniki psychiczne

Niedostosowanie społeczne dzieci i młodzieży może też mieć podłoże psychiczne. Mowa tu o zaburzeniach depresyjnych, lękowych lub zaburzeniach osobowości. To wszystko może przyczyniać się do problemów w nawiązywaniu relacji z innymi i aprobatą obowiązujących norm społecznych.

czynniki biologiczne

Zdarza się, że przyczyna leży nie po stronie czynników zewnętrznych, ale niedostosowanie społeczne dzieci i młodzieży wynika z pewnych nieprawidłowości w strukturze ich mózgu, predyspozycji genetycznych, czy zaburzeń neuroprzekaźników.

Skutki niedostosowania — do czego mogą prowadzić problemy emocjonalne dzieci

Choć wydawać by się mogło, że głównymi pokrzywdzonymi są osoby na różne sposoby atakowane przez dzieci i młodzież niedostosowaną społecznie, to w rzeczywistości jest inaczej. Skutki odczuwają też ci, którzy od lat są na NIE wobec innych i norm narzucanych im przez rodzinę, szkołę i społeczeństwo. Może się to przejawiać w postaci niskiej jakości życia, coraz większych trudności w nawiązywaniu relacji z innymi, problemów zawodowych i finansowych, czy przekazywania pewnego wzorca zachowań kolejnemu pokoleniu we własnej rodzinie.

Cierpi na tym też społeczeństwo, które doświadcza dużej liczby konfliktów, staje się ofiarami działań przestępczych, utraty zdrowia, a nawet życia. Zwiększa to koszty interwencji, resocjalizacji i opieki zdrowotnej.

Nastolatka u psychoterapeutki - niedostosowanie społeczne dzieci i młodzieży

Gdy dzieci i młodzież, która przejawia zachowana świadczące o niedostosowaniu społecznym, nie otrzyma wsparcia opartego na zrozumieniu, ich życie nie tylko straci na jakości, ale ostatecznie może dużo szybciej się zakończyć. Dlatego tak ważne jest odpowiednio wczesne dostrzeżenie tego rodzaju problemów i skontaktowanie się osobami, które są w stanie udzielić pomocy. Terapia w takiej sytuacji, a szczególnie terapia rodzinna to jedna z najbardziej skutecznych form wsparcia i szansa na szczęśliwe i udane życie.

Źródło i inspiracja:

www.publikacje.edu.pl

www.bibliotekanauki.pl/articles/1811073

www.pedagogika-specjalna.edu.pl/teoria/niedostosowanie-spoleczne-u-dzieci-i-mlodziezy/

Zapraszamy do Portu Zmiana – centrum wsparcia psychologicznego w samym sercu Warszawy. Wykwalifikowany zespół terapeutów specjalizuje się w terapii poznawczo-behawioralnej, terapii schematu i terapii psychodynamicznej. Proponujemy skuteczne metody pracy nad poprawą zdrowia psychicznego. Niezależnie od tego, czy mierzysz się ze stresem, trudnościami emocjonalnymi czy problemami relacyjnymi, indywidualnie dostosowane podejście pomoże Ci osiągnąć pełnię zdrowia psychicznego. Zarejestruj się już dziś, by rozpocząć swoją drogę do lepszego samopoczucia i zdrowszych relacji. Port Zmiana to miejsce, gdzie zaczniesz nowy rozdział w swoim życiu.

Najpopularniejsze wpisy

Informacja o Cookies

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Musisz zaakceptować by korzystać z serwisu