Obsesje, czyli nawracające i natrętne myśli oraz kompulsje, czyli podyktowane wewnętrznym przymusem i również natrętne czynności to główne objawy nerwicy natręctw. Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne potrafią skutecznie zaburzyć codzienne życie i wyłączyć z normalnego funkcjonowania. Gdy strach przejmuje kontrolę, a zaburzenie nie jest w porę rozpoznane, z czasem coraz trudniej uwolnić się od wewnętrznego dyktatora.
Oto najważniejsze objawy, które powinny zwrócić twoją uwagę. Jeśli tylko dostrzeżesz je u siebie lub bliskiej ci osoby, skorzystaj z pomocy specjalisty. Im wcześniej to zrobisz, tym szybciej przywrócisz w swoim życiu równowagę.
Czym jest nerwica natręctw, czyli zaburzenia obsesyjno-kompulsywne?
Gdy jesteś zdrowy, trudno w pierwszej chwili zrozumieć obsesję dotyczącą czystości, symetrii, sprawdzania, czy niekończącego się upewniania co do prawidłowo wykonanych czynności. Przecież wystarczy raz zetrzeć stół, umyć ręce, czy sprawdzić zakręcony kurek od gazu, by wyjść z domu lub zająć się swoim sprawami. Nie w przypadku osoby z OCD. Lęk, który wypełnia umysł chorego i napięcie, które czuje on w całym swoim ciele, szuka ujścia i rozładowania. Temu mają służyć określone czynności powtarzane określoną ilość razy, ułożone w specjalne rytuały. Tylko bezbłędne ich wykonanie uchroni osobę z zaburzeniem przed konsekwencjami. Te zaś zawsze są straszne i dlatego nie można dopuścić do ich urzeczywistnienia.
Przeczytaj także: Jak rozpoznać objawy zaburzeń lękowych?
Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne dotykają zarówno mężczyzn, jak i kobiety i to w różnym wieku. Choć tak naprawdę u większości z nas można zauważyć pewne symptomy tego zaburzenia. Jeśli od czasu do czasu wracasz się do domu, by sprawdzić, czy zamknąłeś dobrze drzwi lub wyłączyłeś gaz pod czajnikiem z wodą, to w minimalnym stopniu możesz sobie wyobrazić, co czuje osoba z OCD. Mało kto jednak przyznaje się do tego typu zachowań i zrzuca to na roztrzepanie i pochłonięcie przez inne sprawy.
Wypełnione lękiem myśli i rytuały, które zmniejszają napięcie
Chory jest świadom tego, że jego natrętne myśli i zachowania są nielogiczne. Tak naprawdę nie chce ich w swoim życiu, bo nie pozwalają mu na normalne funkcjonowanie. Są jednak tak silne i podszyte ogromnym strachem, że nie jest on w stanie się im przeciwstawić. Jedynym sposobem na zaznanie chwilowego spokoju, jest wykonanie rytuału. Niestety, z czasem zarówno różnorodność czynności, jak i ilość niezbędnych powtórzeń rośnie. Stąd mycie rąk zajmuje już nie 10, a 40 minut, a stanie pod prysznicem przeciąga się do kilku godzin. U niektórych osób to i tak nie wystarcza. By poczuć się naprawdę czystym, po prysznicu przez kilka godzien dokładnie wycierają ściereczkami całe swoje ciało.
Naciski bliskich osób, by walczyć z natrętnymi myślami i skrócić czas rytuałów dodatkowo zwiększają i tak już duże napięcie w całym ciele. To zaś skutkuje koniecznością dołożenia kolejnych powtórzeń lub rozpoczęcia wszystkiego od początku.
Symptomy potwierdzające zaburzenia obsesyjno-kompulsywne
Samo sprawdzenie, czy wyłączyłeś żelazko albo tego, czy dobrze zamknąłeś piwnicę na kłódkę, jeśli zdarza się od czasu do czasu i nie wymaga coraz większych powtórzeń tej samej czynności, nie powinno być powodem do zmartwień. Szybkie tempo życia, sporo spraw na głowie i piętrzące się problemy skutecznie wyciągają nas z chwili obecnej. Tym samym wiele czynności wykonujemy na autopilocie, niemal odruchowo. Zwłaszcza te, które mają miejsce każdego dnia, jak zamykanie drzwi przy wychodzeniu do pracy, czy przekręcanie kurka z gazem.
Aby stwierdzić nerwicę natręctw, niezbędne jest spełnienie kilku warunków dotyczących samych objawów i tego, co dzieje się w umyśle osoby z tym zaburzeniem.
Jeśli więc:
- masz natrętne myśli, którym towarzyszą rytualne czynności mające na celu rozładowanie wewnętrznego napięcia,
- boisz się, że ich niewykonanie ściągnie na ciebie karę, klątwę, stanie się coś złego tobie lub twoim bliskim itp.
- masz świadomość absurdalności i bezsensowności wykonywanych przez siebie rytualnych czynności,
- próbując oprzeć się przymusowi wykonania kolejnych powtórzeń, czujesz rosnące napięcie i niepokój,
- czynności te zajmują ci co najmniej godzinę każdego dnia oraz mają tendencję rosnącą,
i co ważne, doświadczasz tego regularnie przynajmniej przez 2 tygodnie, może to wskazywać na zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.
Obsesyjne czynności mogą dotyczyć:
- dbania o higienę osobistą,
- utrzymywania porządku i symetrii w miejscu, w którym akurat przebywasz (w domu, w pracy, u znajomych),
- sprawdzania i powtarzania czynności, których celem jest potwierdzenie, że możesz uznać je za wykonane — zamykanie drzwi, okna, szafki, zakręcania wody i gazu, gaszenia światła, wyłączania urządzeń.
Co zrobić, gdy rozpoznasz u siebie lub bliskich tego rodzaju objawy?
Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – kiedy warto skorzystać z pomocy
Wiele osób próbuje samodzielnie radzić sobie z natręctwami, ale z czasem okazuje się to bezskuteczne. Lęk i napięcie jest tak duże, że nie są w stanie mu się oprzeć i posłusznie wykonują kolejne rytuały.
Nie warto ryzykować. Dlatego pomyśl o skorzystaniu z konsultacji psychologicznej lub psychiatrycznej. Przede wszystkim po to, by upewnić się, czy na pewno masz początki nerwicy natręctw. Dowiesz się też, co robić, by zahamować rozwój zaburzenia i czego unikać, by nie zwiększać wewnętrznego napięcia.
Bardzo możliwe, że na da się poprzestać na tego rodzaju działaniach i niezbędna będzie terapia. Pozwól sobie z niej skorzystać i dać sobie niezbędne wsparcie. Im wcześniej się na to zdecydujesz, tym większa szansa na szybszy powrót do równowagi i zdrowia psychicznego.
